Tętniaki Mózgu
Tętniaki Mózgu
Tętniak wewnątrzczaszkowy
Tętniak wewnątrzczaszkowy (często nazywany także tętniakiem workowatym) to uwypuklenie ściany tętnicy znajdującej się wewnątrz czaszki. Tętnice te transportują krew pod wysokim ciśnieniem do mózgu. Są one umiejscowione w przestrzeni podpajęczynówkowej – obszarze wokół mózgu i rdzenia kręgowego, wypełnionym płynem mózgowo-rdzeniowym (PMR).
Tętniaki powstają w miejscach osłabienia ściany naczynia, najczęściej w punktach rozgałęzienia tętnic, u podstawy mózgu, gdzie cztery główne naczynia doprowadzające krew do mózgu łączą się, tworząc tzw. koło Willisa.
Choć każdy człowiek może mieć potencjalnie słabsze fragmenty ścian tętnic, tętniaki rozwijają się tylko u niewielkiej części osób. U dzieci tętniaki występują niezwykle rzadko; pojawiają się głównie u dorosłych, a ich częstość rośnie wraz z wiekiem. Nieco częściej spotyka się je u kobiet niż u mężczyzn. Szacuje się, że u około 2% populacji w ciągu życia powstanie tętniak, jednak wiele z nich nigdy nie pęka i pozostaje niewykrytych. Około 15% pacjentów z rozpoznanym tętniakiem ma więcej niż jeden tętniak wewnątrzczaszkowy.
Tętniaki, które nie pękły, zazwyczaj nie powodują żadnych dolegliwości. Najczęściej ujawniają się dopiero po pęknięciu, co prowadzi do wylania się krwi do przestrzeni podpajęczynówkowej – tzw. krwotoku podpajęczynówkowego (Subarachnoid Hemorrhage - SAH).
Czasami kopuła tętniaka wrasta w sąsiednią tkankę mózgową i po pęknięciu powoduje krwotok śródmózgowy zamiast częstszego SAH. W takim przypadku często konieczna jest pilna operacja usunięcia skrzepu oraz jednoczesnego zabezpieczenia tętniaka (np. poprzez zaklipsowanie).
Powiększający się, niepęknięty tętniak może uciskać pobliskie nerwy, wywołując objawy takie jak podwójne widzenie czy nawet utrata wzroku w jednym oku. Rzadko zdarza się, że olbrzymie tętniaki (o średnicy powyżej 25 mm) uciskają struktury mózgu, powodując objawy neurologiczne, np. osłabienie kończyn, zaburzenia mowy czy napady padaczkowe.
Wykonuję zarówno klasyczne zabiegi mikrochirurgiczne, jak i rekonstrukcyjne bypassy wewnątrzczaszkowe (EC-IC, STA-MCA, bypassy wysokoprzepływowe), a także procedury hybrydowe łączące mikrochirurgię z leczeniem endowaskularnym. Doświadczenie kliniczne zdobywałem m.in. podczas stażu w Royal Melbourne Hospital oraz szkolenia w University of California San Diego, gdzie rozwijałem kompetencje w zakresie nowoczesnych technik obrazowania i monitorowania śródoperacyjnego.


Krwotok podpajęczynówkowy (SAH)
Gdy tętniak pęka, krew tętnicza pod wysokim ciśnieniem przedostaje się do płynu mózgowo-rdzeniowego otaczającego mózg. Zjawisko to nazywa się krwotokiem podpajęczynówkowym. Nagły wzrost ciśnienia wewnątrz czaszki powoduje zatrzymanie krwawienia, a otwór w tętniaku zostaje tymczasowo zamknięty delikatnym skrzepem. W tym stanie tętniak jest jednak bardzo delikatny/kruchy – około 12% pacjentów, którzy przeżyją pierwszy krwotok, doświadcza ponownego krwawienia w ciągu pierwszych 24 godzin, a takie nawroty często kończą się śmiercią.
Z tego powodu – w przeciwieństwie do przypadków niepękniętych tętniaków – pacjent z SAH wymaga natychmiastowej interwencji neurochirurgicznej. Tętniak zamyka się wówczas przy użyciu mikroskopowej techniki zaklipsowania lub wewnątrznaczyniowo wykonując jego embolizację (coiling).
Objawem SAH jest zazwyczaj nagły, bardzo silny ból głowy, opisywany przez pacjentów jako „najsilniejszy ból głowy jakiego doświadczyli w ciągu życia”. Często towarzyszy mu utrata przytomności, a część chorych umiera jeszcze przed dotarciem do szpitala.
